‘Lopen we er straks allemaal gelijkgetrokken bij?’

BN De Stem

INTERVIEW Pukkels, wratten, moedervlekken, ouderdomsvlekken, spataderen, scheve tanden. De Bergse fotografe Annemarieke van Peppen fotografeert de onaangetaste mens.

De onaangetaste mens vastleggen, nu het nog kan. Daar is ze deze weken in Breda mee bezig. (Un)customized heet het project. De link met haar installatie Beweeg Me ligt voor de hand. Ook met die foto’s zoekt ze het kwetsbare in de mens. Het moment waarop iemand zijn ware zelf laat zien, ver voorbij het ideaalbeeld van social media en selfies. Of zoals ze het zelf zegt: ,,We zien onszelf steeds meer als een merk en zijn voortdurend bezig met wat anderen van ons vinden.”

Daar is Van Peppen dus bezorgd over. Niet dat ze waardeoordelen uitspreekt. Wel is ze nieuwsgierig, naar waar ijdelheid ophoudt en obsessief bezig zijn met het eigen uiterlijk begint. ,,We zijn ons allemaal zo bewust van onszelf. Iedereen waant zich tegenwoordig voor de camera een model en neemt de daarbij behorende houdingen aan.”

Plastische chirurgie

Verval en afwijkende fysieke kenmerken zijn zowat taboe geworden

Annemarieke van Peppen

De plastische chirurgie heeft voor een stroomversnelling gezorgd. Cosmetische ingrepen zijn betaalbaar geworden. Meer geaccepteerd ook. Zelfs verheerlijking ligt op de loer. Wat Van Peppen bedoelt: het perfecte lichaam en uiterlijk ligt voor steeds meer mensen binnen handbereik. ,,Verval en afwijkende fysieke kenmerken zijn zowat taboe geworden.”

Daarom wil Van Peppen dus een archief aanleggen van de onaangetaste mens. Op BredaPhoto is ze ermee begonnen. Tijdens het bezoek aan haar expositie. Elke vrijdag, zaterdag en zondag. ,,Eerst was er een lege wand.” Een kleine maand verder zijn er overal beelden. Fotootjes, uitvergrotingen aan de muur en in de kubussen met beelden.

Wat erop te zien is? Pukkels, wratten, moedervlekken, ouderdomsvlekken, spataderen, scheve tanden, knobbeltenen, rare navels, van alles waar een plastisch chirurg mee aan de slag zou willen gaan. Of waar we zelf het liefst een photoshopprogramma op zouden willen loslaten. Beelden van de onaangetaste mens, in volle glorie. De vraag die Van Peppen zichzelf stelt: ,,Lopen we er straks allemaal gelijkgetrokken bij?”

Scepsis

In de aanloop naar het project was er overal om haar heen scepsis. Voor zoiets zouden bezoekers zich niet laten lenen. Niemand loopt tenslotte graag te koop met flaporen, knotsknieën, haakneuzen of te kleine borsten. Van Peppen zette door en heeft ondertussen andere ervaringen. ,,Mensen doen door de bank genomen graag mee.”

De Bergse fotografe stapt onbevangen op bezoekers af. Praat met ze. Wint vertrouwen. Neemt ze mee naar haar mini-studio, achter een scherm. Afgesloten van de buitenwereld. Een assistent zorgt ervoor dat er geen ongewenst bezoek binnen komt. Het voelt een beetje als bij de tandarts. Lachend: ,,Of een consult bij de anti-plastische chirurg.”

Het is een werkwijze die ze ook bij Beweeg Me toepast. Maar bij dat project duurt het voorbereidende gesprek langer. Gaat ze nog dieper in op wat de mens beweegt, voordat ze haar camera pakt. ,,Alles draait om vertrouwen.”

Paspoort

Naam: Annemarieke van Peppen

Leeftijd: 47 jaar

Geboorteplaats: Rotterdam

Woonplaats: Bergen op Zoom

Opleiding: Academie voor Kunsten en Industrie, Enschede

Beroep: beeldend kunstenaar/fotograaf

Exposities: Markiezenhof, Bergen op Zoom, DocFeed TAC, Eindhoven; International Art Fair, Barcelona

Huidig project: (Un)customized, BredaPhoto

BredaPhoto vraagt nu even al haar aandacht. Maar het in 2015 gestarte Beweeg Me gaat ze straks gewoon verder. Tot 2020, als het aan haar ligt. ,,Een mooi rond getal.” Ook met Beweeg Me begon ze helemaal blanco, destijds in het Markiezenhof. Ondertussen is er zelfs een wachtlijst. Mensen willen graag voor haar camera verschijnen. Hoe ze dat voor elkaar krijgt? ,,Mensen willen hun verhaal kwijt, écht gezien worden. Er is veel eenzaamheid. Juist in een tijd van snelle social media. Een zekere mate van ijdelheid zal ook meespelen. En mensen maken natuurlijk deel uit van een kunstproject, ook dat is interessant.”

Beweeg Me krijgt ook een Antwerpse variant. In het Andrieskwartier gaat Van Peppen straks buurtbewoners fotograferen, met hetzelfde idee: ,,Mensen met elkaar verbinden, emoties vastleggen.”

Ontmoetingspunt

Van Peppen heeft tegenwoordig haar atelier in de Scheldeflat in de wijk Fort-Zeekant. In hetzelfde flatgebouw bevindt zich Café Atelier, het ontmoetingspunt dat afgelopen zomer geopend werd. Eigenhandig toverde ze een deprimerende ruimte om tot een kleurrijke plek. In het café worden vooral biologische en fairtrade producten gebruikt. Van Peppen ziet er iets moois groeien, in de flat die op termijn gesloopt gaat worden. ,,Het is de bedoeling dat het een inspirerende plek wordt.” Het café heeft geen winstoogmerk. ,,De opbrengst is voor de wijk. Ik hoop dat de wijkbewoners met leuke ideeën komen. Eigenlijk is het ook een soort kunstproject.”

De in Huijbergen opgegroeide Van Peppen voelt zich verbonden met Bergen op Zoom, de wijk Fort-Zeekant in het bijzonder. ,,Ik hou van de stad, ook al is het soms een kleinzielig dorp.” Bewust keerde ze destijds terug naar Bergen op Zoom, nadat ze haar studie in Enschede voortijdig afbrak. ,,Mode was niks voor mij en Enschede was geen stad om te blijven hangen.”

Hoe het verder gaat met (Un)customized? Van Peppen weet het niet. Het festival duurt tot en met 21 oktober. Tot die tijd is ze in Breda aan het werk. Met het vastleggen van de onaangetaste mens, nu het nog kan. ,,Het verhaal gaat zeker verder. Het groeit, ook als het festival straks is afgelopen. Maar ik weet niet hoe het eindigt.”

(Un)customized, BredaPhoto, locatie Botanique, Parade 12.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmailby feather